Sắp xếp bàn thờ gia tiên đúng cách là nhiệm vụ mà bậc con cháu nhất định phải hoàn thành. Chỉ có như vậy, họ mới được bề trên che chở và ban phước lành.

Ý nghĩa bàn thờ gia tiên là gì?

Người ta thường nói “Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá”. Theo quan niệm của tâm linh thì  Thần linh là người cai quản đất của các gia đình. Nếu đất mà không có thần linh cai quản hoặc các quan thần linh không thiêng thì các vong sẽ lai vãng chiếm giữ lô đất đó.

Vì thế nên chúng ta lập bàn thờ và thờ các vị thần cai quản để giúp nhà cửa an yên. Các vị quan sẽ thực hiện phận sự của mình, không cho phép các vong lai vãng lại lô đất của gia chủ.

Sắp xếp bàn thờ gia tiên đúng cách để luôn gặp bình an, may mắn - Ảnh 1
Ý nghĩa bàn thờ gia tiên là gì?

Theo tâm linh thì phòng thờ là không gian làm việc, nơi ngự của người âm. Ban thờ chính là bàn làm việc, là nơi ăn, là nơi nghỉ ngơi của người âm. Đây cũng là nơi tưởng nhớ tới gia tiên, qua đó giáo dục thế hệ con cháu về việc “uống nước nhớ nguồn”, lòng hiếu thảo, sống có lễ nghĩa; sống phải biết trên biết dưới, biết báo hiếu với tổ tiên, những người đi trước.

Sắp xếp bàn thờ gia tiên đúng cách

Bát hương

Bát hương trên bàn thờ thường là 3 cái hoặc 1 cái và không được dùng số lượng chẵn. Thông thường bát hương sẽ được đặt theo mục đích cũng như kích thước khác nhau. Bát hương ở giữa có kích thước lớn nhất được dùng để thắp hương Ông Công và thần linh. Bát hương bên phải là bát hương Gia tiên và bên trái là bát hương Bà Cô Tổ hoặc Ông Mãnh.

Ống cắm hương, bình rượu

Ống cắm hương được đặt về phía bên phải ngoài cùng của bàn thờ. Bình rượu được nằm ở bên phải trên bàn thờ. Hải sâm được đặt cạnh mâm bồng và được đặt cân xứng về hai bên.

Chân nến, kỷ chén và chén nước thờ

Chân nến được đặt tại hai góc nên cạnh bàn thờ và được đạt cân xứng với nhau.Kỷ chén được đặt phía ngoài cùng của bàn thờ. Kỷ chén có thể là 3 hoặc 5 cái. Chóe thờ được đặt ở bên trên bát hương và được đặt cân xứng 2 bên hai cái.

Mâm bồng và lục bình

Mâm bồng thường có hai cái hoặc 1 cái tùy theo nhu cầu cũng như kích thước của ban thờ. Lục bình bao gồm 2 cái được đặt cân xứng hai bên cạnh ngoài cùng của bát hương. Bạn cũng có thể bố trí thêm lục bình lớn tại hai bên bàn thờ để tăng tính trang trí và uy nghiêm.

Bộ đỉnh hương

Bộ đỉnh hương có thể làm từ nhiều nguyên liệu khác nhau. Có thể được làm từ đồng, từ vàng hoặc từ gốm sứ. Thông thường bộ đỉnh hương sẽ bao gồm một lư hương được đặt ở giữa và đôi hạc hoặc đôi nến đặt hai bên. Đỉnh hương thường được thắp vào ngày giỗ tết và ngày rằm mùng 1 trong tháng.

Khám thờ, ngai thờ

Khám thờ sẽ được đặt trong cùng chính giữa, sát tường với công dụng chính là đựng bài vị của tổ tiên. Ngai thờ có kích thước nhỏ hơn so với khám thờ với tác dụng tương đương nhau. Thông thường tại các gia đình bình thường sẽ sử dụng ngai thờ nhiều hơn khám thờ.

Hoành phi, câu đối

Hoành phi được các gia đình có phòng thờ lớn sử dụng phổ biến. Hoành phi sẽ được treo tại vị trí cao nhất ở trên tường ngay sau bàn thờ gia tiên. Câu đối sẽ được treo hai bên ngang hàng với hoành phi tạo nên bộ ba vật dụng thờ cúng mang đến sự trang nhã cho các gia đình quyền quý.

Cách bài trí bàn thờ gia tiên vào các dịp đặc biệt

Sắp xếp bàn thờ vào ngày cưới

Miền Bắc

Ở Miền Bắc, bàn thờ cho lễ gia tiên là bàn thờ chính của gia đình. Trước buổi lễ, nó phải được dọn dẹp sạch sẽ. Tùy từng gia đình có thể phủ thêm vải đỏ và cùng với những dòng chữ, câu đối có ý nghĩa như “Trăm năm hạnh phúc” chẳng hạn…

Bàn thờ còn phải có một mâm ngũ quả. Có thể kết hình long phụng cho thêm phần long trọng. Hoa tươi trang trí hai bên, một con gà luộc và một đĩa xôi gấc đỏ. Ngoài ra, khi nhà trai rước được cô dâu về nhà, sẽ mang một phần mâm quả của tráp xin dâu. thường gọi là mâm lại quả và không có trầu cau, rượu, về sẽ thắp hương trên bàn thờ.

Miền Trung

Lễ cưới hỏi của người miền Trung thường đơn giản hơn miền Bắc nhưng vẫn phải đảm bảo yếu tố tươm tất. Bàn thờ gia tiên sẽ có đầy đủ trầu cau, rượu trà, nến tơ hồng.Một thứ không thể không có đó là bánh phu thê. Nhà trai có điều kiện kinh tế thì mâm lễ sẽ có thêm cả bánh kem.

Miền Nam

Với người miền Nam, lễ cưới là một dịp vô cùng trọng đại. Và yếu tố lễ nghi đều luôn được chú trọng hàng đầu. Bàn thờ gia tiên sẽ được treo phông đỏ; chữ “Hỷ” và câu đối, cặp lư đồng phải được đánh bóng kỹ lưỡng từ trước đó.

Cặp mâm quả hình long phụng kết tỉ mỉ và bình hoa lớn là 2 thứ không thể thiếu. Trên bàn thờ có thể để ảnh tổ tiên, ông bà hoặc cũng có thể để trống. Và một vật quan trọng không kém chính là một đôi đèn cầy (nến) lớn được khắc hình long phụng.

Nhà trai sẽ chuẩn bị đôi đèn cầy này và đặt nó trong mâm tráp rồi đem qua nhà gái. Nhà gái sẽ chuẩn bị sẵn một cặp chân nến và thắp trên bàn thờ tổ tiên trong ngày đón dâu. Thông thường, đèn cầy của người theo đạo Phật hoặc không theo đạo sẽ có màu đỏ, còn người theo đạo Thiên Chúa sử dụng nến màu hồng.

Sắp xếp bàn thờ vào ngày Tết

Trước khi tiến hành bày biện lại bàn thờ gia tiên ngày Tết, chúng ta nên lau chùi nó cho sạch. Hãy dọn dẹp sạch sẽ bàn thờ và các vật dụng thờ cúng như: lư hương, đốt chân nhang cũ, ly rượu, mâm trái cây, đèn, hoa,…

Sau khi hoàn tất, người ta nấu nước thơm để lau lại một lần nữa. Sau đó sắp xếp lại trên bàn thờ theo trình tự, quan niệm của từng nhà.

Sắp xếp bàn thờ gia tiên đúng cách để luôn gặp bình an, may mắn - Ảnh 2
Sắp xếp bàn thờ gia tiên đúng cách vào ngày Tết

Hoa để bàn thờ nên để 1 loại cắm bình và 1 loại để trên đĩa. Ngoài ra, để mang theo không khí của ngày Tết, người ta thường cắm một cành đào hay một cành mai trong lọ sứ đặt trên bàn thờ. Khi chọn hoa đặt trên bàn thờ nên chọn những loại có mùi hương thơm như huệ, cúc,… không nên chọn những hoa có gai như hoa hồng hoặc những hoa có mùi gắt khó ngửi.

Trên bàn thờ không thể thiếu mâm ngũ quả. Tùy vào quan niệm của mỗi vùng miền. Mà người ta chọn loại quả khác nhau theo ý nghĩa và tính ngưỡng. Khi lựa chọn các loại quả, bạn phải lựa cẩn thận chứ không thể làm qua loa, tùy tiện. Những quả có hình dáng tròn trịa, có hương sắc sẽ thích hợp nhất.

Theo phong tục ngày xưa, bánh chưng, bánh dày là 2 thứ tượng trưng cho Trời – Đất và lòng hiếu thảo của con cái. Đây là lễ vật không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên vào những ngày tết nguyên đán.

Ngoài ra, bàn thờ còn cần có trầu cau, rượu, nước và những loại bánh kẹo khác để bàn thờ có thêm cảm giác ấm cúng, đủ đầy.

Qua bài viết của chúng tôi, chắc hẳn bạn đã biết cách sắp xếp bàn thờ gia tiên đúng cách. Bàn thờ là nơi linh thiêng trong nhà, vì vậy chúng ta cần biết cách bài trí chuẩn để nhận được sự phù hộ của tổ tiên!